تبلیغات
شعر و ادبیات رودان و هرمزگان

تفسیر و تحلیل چند رباعی از مجموعه شعر درنگا






 

یکی از ویژگی ها ی کتاب( دَرِنگا) این است که شعر هم گذشته را نقد می کند و هم حال را و حتی گذشته ای را که شاعر خود در آن حضور نداشته است ولی ذهنیت تاریخی یا به صورت شفاهی پیدا کرده است یا آثارش را کم و بیش در زمان حال دیده است و برداشت هایش را گاهی به صورت نظم در آورده است یعنی بعضی رباعیات آن عنصر شعری که مد نظر خیلی از شاعران معاصر و قدیم بوده است در آن دیده نمی شود فقط وزن شعری دارند برای رساندن یک موضوع که گاهی تاریخی است و گاهی اجتماعی،شاید شاعر واقعیت جامعه را آنطور که هست بدون دخل و تصرف و تخیل خواسته بگوید همان طور که در ادبیات معاصر و قدیم ما این نوع نمایندن واقعیت با بهره گرفتن از عناصر شعری مانند وزن وقافیه وجود داشته است. مثلاً در رباعی 31 کتاب درنگا صفحه 32 شاعر با استفاده ازیک ذهنیت تاریخی گفته است:

هر جا که اِدیمو یک هلیلی

دوران کدیم دِلو اَچیلی

لُمبو و مُگو به دستِ خانو

کُرساخ که هَه که روتَ میلی

چیزی که در این رباعی جلب توجه می کند و رباعیاتی از این دست این است که شاعر از زبان یک طبقه محروم و ضعیف حرف می زند و این کافی است که مخاطب بفهمد شاعر دارای چه گرایشات فکری و ذهنی است و کتاب را با این دید مطالعه کند و شعر را تجزیه و تحلیل نماید و با واقعیت بسنجد.آیا شاعر می خواهد با این نوع رباعی ها یک ذهنیت تاریخی را عینیت ببخشد و خیلی از روایت های شفاهی را واقعیت مسلم جلوه دهد؟ و حس ترحم و دلسوزی قشر جامعه رانسبت به این طبقه بیشتر کند و با مظلوم نشان دادن یک طرف ظلم دیگری را برجسته نماید؟!ویا نه واقعیت ها را آن طور که خودش دیده یا شنیده تاکید می کنم واقعیت ها را آنطور که خود دیده بیان کن و شاعری خنثی نباشد.

مجموعه شعر درنگا هم نصیحت دارد گرچه خود شاعر می گوید من نصیحت نمی کنم وظیفه ام را انجام می دهم(نصیحت نه،اَگم ای روی وظیفه) هم اندرزهای اخلاقی و هم ترساندن عده ای ازنتیجه ی اعمالی که انجا می دهند یعنی به شدت در بعضی رباعی ها دیدگاه مذهبی و تعلیمی وجود دارد و گاهی شعر را نمادین و شعارگونه جلوه داده است و حتی معتقد است آفات و بلاهایی که عده ای گرفتار آن هستند به خاطر این است که دستورات دین را انجام نداده اند مثلاً صفحه 76رباعی 119 می گوید:

بودی تو اَخمس و ای زکات دور ای باغ

کوتی تو به چنگ بادِ لَندور ای باغ

بیماریِ جارُوَک به جوِنت کَوتِ

تسلیت اَگم که بودی مجبور ای باغ

در این رباعی با قاطعیت می گوید بیماری جاروی جادوگر که باغ های لیمو شمارا گرفته است به خاطر این است که  خمس و زکات نداده اید!و این شعر این سوال را در ذهن مخاطب ایجاد می کند که یعنی اگر خمس و زکات مال خود را پرداخته بودند جاروی جادوگر و این آفات و بلاها بوجو نمی آمد؟!شاعر که به باغ تسلیت عرض می کند و می گوید متاسفم که تو تاوان خمس و زکات ندادن دیگران را می دهی!

در بعضی رباعی های دیگر شاعر زهد و تقوا ریایی را مثل شاعران گذشته و حتی معاصر به باد انتقاد می گیرد و از آنطرف زهد و تقوا خدایی را توصیه می کند و این از ویژگی ها ادبیات تعلیمی است که شاعر از آن در بسیاری از موارد استفاده کرده است.به عنوان مثال در رباعی 93 صفحه 63 می گوید:

نَمودونست به کَمرا بودی حاجی

تو که روخونه و رودونِ پاجی

000000

000000000000

یا رباعی 73

هما دُز وی زمین و پول و پارتی

به یک ملت خَم و دولا اَکردِ.......

و در مقابل توصیه می کند:

بُزُ خط رو دُزی و رو زرنگی

به دنیا هم بُزُ یک پا پِلِنگی......

یا رباعی 58 می گوید:

خوشا آکَس که بی فرداش رستی

غرور و کبر خودخواهیش گِستی

به هرحال هر شعر و هر مجموعه شعری با تفکر و اندیشه هر شاعر شناخته می شود و شاعر دور از شعرش در اکثر مواقع نمی تواند باشد و مخاطب اندیشه ها خود را با اندیشه ها شاعر مقایسه می کند گاهی اندیشه و شعری را رد می کند از لحاظ تفکر فکری خود، گاهی می پذیرد در مجموعه شعر (دَرِنگا )هم این اندیشه و تفکر در جای جای کتاب دیده می شود گاهی عناصر شعری به کمک تفکر و اندیشه می آیند تا آن تفکر را لذت بخش تر و قابل قبول تر جلوه دهد و در پایان به گفته بسیاری از ادیبان به اندازه مخاطب می توان برداشت شعری وجود داشته باشد برداشت ها یی گاه متضاد و گاه موافق.

 

جلال صفائی پور

 

 

 


تاریخ ارسال : پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393 ساعت 15 و 18 دقیقه و 31 ثانیه | نویسنده : شاعر رودانی

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

تاریخ ارسال : سه شنبه 4 شهریور 1393 ساعت 17 و 58 دقیقه و 26 ثانیه
سلام برادر دلم واست تنگ شده چند تا رباعی از خودت هم بگذار
تاریخ ارسال : پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393 ساعت 20 و 06 دقیقه و 31 ثانیه
سلام پیشاپیش تولد حضرت علی و روز مرد مبارک وبلاگ زیبایی داری برای افزایش بازدید وبلاگت بیا به آدرس زیر ثبتش کن تا منم بتونم هر روز بهت سر بزنم محلی که وبلاگتو ثبت میکنی بزرگترین دایرکتوری وبلاگ نویسان است و پر بازدید ممنون
تاریخ ارسال : پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393 ساعت 17 و 05 دقیقه و 39 ثانیه
سلام. وبلاگت خوبه ولی سعی کن یک قالب اختصاصی واسش طراحی کنی.اگه کارت شارژ مجانی هم خواستی یه سر به سایت من بزن. اگه تمایل داشتی منو با عنوان حدس کلمه لینک کن. ممنونم

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.